Van koude rammelbak naar cosy camper? Allemaal een kwestie van goeie isolatie!
Een goede isolatie is essentieel bij het ombouwen van een camper. Het houdt je warm in de winter, koel in de zomer, vermindert geluidsoverlast en voorkomt condensvorming, wat roest kan veroorzaken.
Er zijn verschillende manieren waarop je kan isoleren, elk met hun voor- en nadelen. Deze ga ik allemaal bespreken, maar voor we hieraan beginnen moet je eerst het een en ander weten over de R-waarde van isolatiemateriaal. De watte? No worries, I got you!
De R-waarde is een maat voor de thermische weerstand van een isolatiemateriaal, oftewel hoe goed het materiaal warmte weerstaat. Hoe hoger de R-waarde, hoe beter het materiaal isoleert.
Het wordt berekend door de dikte van het materiaal te delen door de thermische geleidbaarheid (λ, lambda) van het materiaal.
Klik op de links en vind de onderdelen voor jouw camper
Voor de liefhebbers; de formule is
R = D / λ
- d = de dikte van het isolatiemateriaal, uitgedrukt in meter
- λ = de thermische geleidbaarheid (=hoeveelheid warmte die door het materiaal beweegt) uitgedrukt in W/(m·K).
Alles over R-waarde
Waarom is de R-waarde belangrijk?
Het helpt je te begrijpen hoe goed een bepaald materiaal isoleert. Hoe hoger de R-waarde, hoe beter het materiaal de warmte vasthoudt of juist buiten houdt. Dit is essentieel om de effectiviteit van isolatiematerialen te vergelijken, zeker wanneer je verschillende materialen gebruikt in de camperbouw.
- Laag R-waarde (R-1 tot R-2): Materialen met een lage R-waarde isoleren minder goed. Een voorbeeld hiervan is de zonnewering bij auto’s. De reflecterende folie weerkaatst de stralingswarmte, waardoor het in de auto minder snel opwarmt.
- Gemiddelde R-waarde (R-3 tot R-6): Materialen zoals schapenwol of XPS liggen in dit bereik en bieden een goede balans tussen isolatie en kosten.
- Hoge R-waarde (R-7 en hoger): Materialen zoals PUR-schuim bieden uitstekende isolatie in relatief dunne lagen. Deze materialen zijn ideaal voor strikte temperatuurbewaking, vooral in extreme klimaten. Hoewel ze zeer goede eigenschappen hebben, wordt dit over het algemeen niet gebruikt in campers omdat je hier meestal niet in woont en een waarde tot 6 voldoende is. Maar als je plant om full-time vanlife te gaan doen kan je dit zeker als optie nemen.
Waarom is een hoge R-waarde belangrijk voor je camper?
- Energie-efficiëntie: Hoe hoger de R-waarde, hoe minder energie nodig is om een constante temperatuur te behouden. Dit vermindert het gebruik van bijvoorbeeld een kachel of airconditioning.
- Comfort: Je zult je veel comfortabeler voelen met een goed geïsoleerde camper, aangezien de temperatuur stabiler blijft.
- Condensatie- en schimmelpreventie: Met goede isolatie blijft het temperatuurverschil tussen de binnen- en buitenkant van je camper kleiner, wat het risico op condensatie vermindert
Factoren die de thermische isolatie beïnvloeden
Naast de R-waarde zijn er andere factoren die de effectiviteit van de isolatie beïnvloeden.
- Luchtstroming en luchtdichtheid: Het is belangrijk om ervoor te zorgen dat je camper goed luchtdicht is, zodat er geen lucht kan ontsnappen of binnendringen via kieren en naden. Luchtbewegingen kunnen de effectiviteit van isolatie drastisch verminderen.
- Vochtbestendigheid: Sommige isolatiematerialen kunnen vocht absorberen, wat de thermische weerstand verlaagt. Kies materialen die niet gevoelig zijn voor vocht, zoals XPS of PUR, om schimmel en roest te voorkomen.
- Verwerkingsgemak: Het is belangrijk om materialen te kiezen die gemakkelijk te installeren zijn, vooral in een camper waar je met beperkte ruimte werkt. Flexibele materialen zoals Armaflex kunnen handig zijn voor krappe hoeken.
- Dikte van de isolatie: In sommige gevallen kan de ruimte in je camper beperkt zijn, waardoor de dikte van de isolatie een rol speelt. Materialen met een hoge R-waarde per millimeter, zoals PUR, kunnen dan voordelig zijn omdat ze minder ruimte innemen.
Voorbeelden van thermische isolatiematerialen en waar te kopen
- R-waarde: R-waarde per 25 mm: ongeveer 6 (zeer hoog)
- Toepassing: Gespoten of in platen verkrijgbaar.
XPS (Geëxtrudeerd Polystyreen)
- R-waarde: R-waarde per 25 mm: ongeveer 5
- Toepassing: Platen die gemakkelijk te snijden en te verlijmen zijn
- R-waarde: R-waarde per 25 mm: ongeveer 3-4. Dikte van 9mm is voldoende voor een camper.
- Toepassing: Flexibele zelfklevende isolatiematten, zeer populair bij camperbouwers. Makkelijk op maat te knippen en te plakken. Eerst de ondergrond ontvetten, lees hier meer over bij het hoofdstuk ‘carrosserie voorbereiden’.
- R-waarde: R-waarde per 25 mm: ongeveer 3-4
- Toepassing: Ecologische isolatieplaten of dekens. Geschikt voor wanden, plafonds en in de spanbalken
- R-waarde: R-waarde per 25 mm: ongeveer 3-4
- Toepassing: Losse vulling of dekens. Geschikt voor wanden, plafonds en in de spanbalken. Dit is hypoallergeen, maar als je niet goed verlucht kan dit condens opzuigen en beginnen schimmelen!
Houtwol (Cocos of Cellulosevezel)
- R-waarde: R-waarde per 25 mm: ongeveer 3
- Toepassing: Matten of spuitisolatie.
Het nut van geluidsisolatie en waar te kopen
Bij het ombouwen van een camper is geluidsisolatie minstens zo belangrijk als thermische isolatie. Een van de meest effectieve manieren om rij- en trillingsgeluid te verminderen, is het aanbrengen van ontdreuningsplaten.
Wat doen ontdreuningsplaten?
Ontdreuningsplaten zijn zelfklevende bitumen- of butylmatten die trillingen in het metaal van de carrosserie dempen. Hierdoor wordt het “blikgeluid” van de camper verminderd en voelt de rit comfortabeler aan.
- Minder lawaai van banden en motor.
- Voorkomen van trillingen in deuren en wanden.
- Verhoging van het rijcomfort.
Bereken hoeveel ontdreuningsplaten je nodig hebt
Een veelgemaakte fout is om het volledige oppervlak te bekleden, maar dit is niet nodig. Onderzoek naar de efficiëntie toont aan dat je slechts 60% van het totale metaaloppervlak hoeft te bedekken om een optimale demping te bereiken. Maar hoe weet je nu hoeveel je moet kopen?
- Meet de totale oppervlakte van de metalen delen die je wilt bekleden (vloeren, wanden, deuren).
- Bijvoorbeeld: de vloer = 4 m², de wanden = 6 m², het plafond = 3 m².
- Totale oppervlakte = 4 + 6 + 3 = 13 m²
- Bereken 60% van dit oppervlak
- 13 m² × 0.6 = 7.8 m²
- Je hebt dus ongeveer 8 m² aan ontdreuningsmateriaal nodig.
- Strategisch plaatsen
- Concentreer je op grote, vlakke metalen delen, zoals de binnenzijde van deuren, wielkasten en grote wandpanelen.
- Gebruik stukken van 20×20 cm of groter, verspreid over het oppervlak, om de trillingen te breken.
Materialen die beide vormen van isolatie combineren
Vilt en akoestische wandpanelen hebben beide unieke eigenschappen op het gebied van geluidsdemping, warmte-isolatie en afwerking.
Stretchvilt of naaldvilt is een rekbaar, zacht textielmateriaal dat perfect over ronde vormen en naden heen te trekken is. Het wordt vaak gebruikt als interieurbekleding in campers, bestelwagens en buscampers. Het heeft tal van voordelen en combineert zowel warmte- en geluidsisolatie met een mooie afwerking.
- Esthetisch: Vilt geeft een nette, strakke afwerking.
- Geluidsabsorberend: Vermindert rammeltjes en contactgeluiden in de camper.
- Warmte-isolerend: Houdt koude buitenwanden iets beter geïsoleerd.
- Flexibel: Zeer goed te vormen over bollingen en hoeken.
- Betaalbaar: In verhouding tot andere materialen goedkoop per m².
- Eenvoudig te bevestigen: Sommige soorten zijn zelfklevend, maar je kan het ook makkelijk bevestigen met spuitlijm.
Hoe plaats je vilt in je camper?
- Ondergrond voorbereiden
- Maak het oppervlak schoon en vetvrij. (zie hoofdstuk ‘Carrosserie voorbereiden‘)
- Op maat knippen
- Snijd het vilt ruimschoots op maat, rekening houdend met hoeken en bollingen.
- Lijm aanbrengen
- Gebruik hittebestendige spuitlijm.
- Spuit zowel op de wand als op het vilt zelf.
- Aanbrengen en aandrukken
- Begin in het midden en werk naar buiten
- Gebruik een aandrukroller om luchtbellen te vermijden.
- Snijden en afwerken
- Snijd de randen netjes bij en werk hoeken strak af.
Akoestische wandpanelen zijn een combinatie van houten latten op een vilten achtergrond. Het is de laatste jaren razend populair in woningen, kantoren én campers. Niet alleen zijn ze visueel aantrekkelijk, ze bieden ook praktische voordelen op het gebied van geluidsdemping en afwerking. Steeds meer camperbouwers kiezen ervoor om delen van hun interieur te bekleden met deze stijlvolle panelen. Ze komen in vershcillende maten, maar je kan ze ook makkelijk op maat zagen.
- Geluidsdemping: Dempt galm en contactgeluid
- Esthetiek: Luxe, moderne uitstraling
- Extra isolatie: Vilt werkt licht thermisch isolerend
- Montagevriendelijk: Makkelijk te verzagen en te monteren
- Flexibel: Te combineren met andere materialen (hout, leer, stof)
- Duurzaam: Vaak gemaakt van gerecycled PET-vilt
Hoe plaats je houten akoestische wandpanelen in een camper
Ondergrond voorbereiden
- Zorg voor een schone, droge en vlakke ondergrond (bijv. multiplex wandpaneel).
- Ontvet alle oppervlaktes die je wil bekleden (zie hoofdstuk ‘Carrosserie voorbereiden‘)
- Meet nauwkeurig de beschikbare ruimte op.
Panelen op maat zagen
- Gebruik een fijne zaag (bij voorkeur cirkelzaag of decoupeerzaag met fijn zaagblad).
- Werk randen eventueel af met houtfineer of randsealer.
Bevestigen
Dit kan op verschillende manieren
- Schroeven op houten ondergrond
- Schroef de panelen vast door de viltlaag heen (tussen de latten).
- Gebruik zwarte schroeven voor een onzichtbare bevestiging.
- Je kunt ook een lattenstructuur als basis monteren voor luchtcirculatie achter de panelen.
- Lijmen (alleen bij lichte panelen!)
- Gebruik montagelijm of polymeerlijm voor een vaste hechting.
- Zorg dat het paneel goed wordt aangedrukt en laat het 24 uur uitharden.
- Niet geschikt voor ruwere ritten of plekken met veel vibratie.
- Velcro/magneetsysteem (voor verwijderbare montage)
- Handig voor toegang tot kabels of inspectieluiken.
- Gebruik heavy-duty velcro of neodymium magneten op een metalen basis.
poppy onlyvans 