Van regeltje A naar uitzondering B, ontdek wat mag of moet voor jouw persoonlijk doel.
< het happy face van iemand die na menig bureaucratische stappen eindelijk haar nummerplaat kreeg!
De Belgische wetgeving heeft een reputatie om ingewikkeld en tegenstrijdig informatie te leveren. En helaas moet ik dit ook beamen. De letter van de wet zegt 1 ding, maar vaak valt de interpretatie ergens anders. Daarom zal ik proberen een zo helder mogelijk overzicht te geven van alle wetten en plichten binnen de camperbouw in België.
Je kan namelijk ervoor kiezen om jouw camper als lichte vracht te houden of om deze te homologeren naar een kampeerwagen. Kies je voor het eerste dan bespaar je jezelf een hele administratieve uitdaging, maar je camionette moet aan bepaalde voorwaarden blijven voldoen om door de keuring te geraken. Wil je homologeren dan moet je aan specifieke normen voldoen en een aanvraagdossier laten opstellen door een erkende COP ombouwer.
Lichte vracht zonder homologatie (N1)
Wat zijn de vereisten voor een lichte vracht?
- Een passagiersruimte met maximum 3 zitplaatsen (inclusief bestuurder)
- Het totaalgewicht inclusief lading mag niet hoger zijn dan 3,5 ton. Let op extra gewicht door meubels, watertanks en batterijen.
- Een laadruimte die is afgesloten van de passagiersruimte door een tussenschot van ten minste 20 cm hoogte of bij gebrek hieraan door de rugleuning van de enige rij zetels. Er mag zeker geen doorgans zijn van de cabine naar de laadruimte.
Aanpassingen zonder homologatie
Je kan op eigen houtje enkele aanpassingen doen, zonder dat je hiervoor het homologatieproces moet doorlopen (Wat een homologatie is en het proces hiervan kan je hier verder vinden.). Denk aan een camionette van een kleine zelfstandige: in de laadruimte worden bijna altijd kasten, rekken en kisten gebouwd. Dit hoeft niet aangegeven te worden, want de laadruimte mag ingericht worden naar eigen believen. Ook bij de technische keuring hebben de keurders in principe niets te zoeken in de laadruimte van een lichte vracht. De camionette moet enkel technisch in orde en veilig zijn en er mogen geen wijzigingen gemaakt worden aan de carrosserie.
De aanpassingen waarvoor je noch homologatie noch een certificaat nodig hebt zijn:
- Bagagerek
- Roofbar
- Zoeklichten
- Kasten & vast meubilair
- Isolatie in de laadruimte
- Ladder, treeplank, stang aan de achterzijde, intrekbare treeplank aan de zijkant.
De aanpassingen waarvoor je geen homologatie, maar wel een certificaat nodig hebt zijn:
- Dakramen en ventilatieopeningen van maximaal 20×20 cm (meer info hier)
- Elektrische voorzieningen zoals zonnepanelen.
- In totaal mogen er maximaal 4 openingen in de zijwanden met maximale afmetingen van 20 cm op 20 cm zitten (opening voor kabel om de zonnecellen aan te sluiten, stopcontact, ventilatie, …).
Voordat je start met de aanpassingen die een certificaat vergen, moet je wel eerst toestemming vragen aan de fabrikant van jouw merk camionette. Pas als je toelating hebt mag je verder. Het is mogelijk dat ze toelating geven op voorwaarde dat de aanpassingen alsnog gebeuren door een erkend COP ombouwer of een technische dienst. Of je het zelf doet of laat doen, via de instantie die jij kiest kan je het nodige certificaat krijgen dat je nodig hebt tijdens de jaarlijkse keuring. Neem dus zeker voordat je aan je ombouw begint contact op hiermee. Dit verloopt vlot en kost doorgaans €150-€200.
Voor de zelfbouwers: let erop dat het aangekochte materiaal een CE-keurmerk bezit. Geen zorgen, zowat elk elektronisch apparaat dat je in Europa koopt heeft zo’n label, kijk maar eens rond in je keuken!
Lichte vracht met homologatie (N1)
Enkele aanpassingen die je in je lichte vracht wilt doen, hebben wel een homologatie nodig (=’2e fase homologatie’). Net zoals bij een certificaat moet je eerst toestemming vragen aan de fabrikant van jouw merk camionette om aanpassingen uit te voeren. Pas als je toelating hebt, mag je verder. Het is mogelijk dat ze toelating geven op voorwaarde dat de aanpassingen alsnog gebeuren door een erkend COP ombouwer of een technische dienst.
Na het uitvoeren van de werken moet je een dossier voor Individuele GoedKeuring (IGK) laten opstellen door je ombouwer of technische dienst. Dit dossier wordt voorgelegd aan de dienst homologatie van het departement mobiliteit & openbare werken, die dit moet goedkeuren. De doorlooptijd van een dossier is minstens één maand. Wanneer alles in orde is ontvang je een nieuw Europees gelijkvormigheidsattest (COC) voor je voertuig. Dit attest toont aan dat het voertuig voldoet aan alle technische en wettelijke voorschriften. Nadat je je nieuwe individueel goedkeuringscertificaat hebt ga je naar de 2e fase keuring (de keuring voor tweedehandsvoertuigen) en daar ontvang je, indien alles in orde is, een aanvraag tot inschrijving. Je kan je lichte vracht dan opnieuw inschrijven via je verzekeringsagent of rechtstreeks bij de DIV. Dan krijg je een nieuwe nummerplaat en moet je opnieuw inschrijvingstaksen betalen.
Aanpassingen die een 2e fase homologatie vergen:
- Extra zitplaatsen in de laadruimte moeten voldoen aan veiligheidsnormen, dus vereisen homologatie.
- Ramen in zijkanten en achterdeuren: Hierdoor breng je een wijzigingen aan aan de carrosserie. Je hebt 2 mogelijkheden
- Zelf plaatsen: dit kan je doen om de kosten te drukken, maar hierna heb je nog steeds een attest nodig dat je enkel kan verkrijgen via een COP ombouwer of technische dienst.
- Ja kan ze ook laten plaatsen door een COP ombouwer of technische dienst. Zij nemen al deze stappen voor hun rekening, maar hier hangt dan wel een meerprijs aan vast. Reken zeker tussen de €2000-3000.
Homologatie naar een kampeerwagen (M1)
Je kan ervoor kiezen om jouw camionette officieel in te schrijven als een ‘kampeerwagen’. Dit heeft enkele voordelen, zoals een lagere verkeersbelasting en verzekering, maar dit laatste is natuurlijk afhankelijk van hoe de markt op dat moment is en verzekeraar. Een kampeerwagen heeft ook geluk in lage emissiezones. Een lichte vracht moet voldoen aan de huidige normen en worden (afhankelijk van de euronorm) vaak niet toegelaten in grote steden. Voor kampeerwagens zijn deze regels losser en zal je veel langer binnen mogen in lage emissiezones.
Naast de voordelen, hangen er natuurlijk ook verplichtingen aan vast en moet je aan enkele specifieke eisen voldoet. De procedure die wordt doorlopen is in principe dezelfde als hierboven uitgelegd bij ‘Lichte vracht met homologatie‘. Het dossier kan enkel worden opgesteld door een erkende COP ombouwer of technische dienst, dus hier hangt een prijskaartje aan vast. Reken tussen de €1500-€2000, exclusief ombouw.
Met deze diensten kan je afspreken welke aanpassingen je zelf uitvoert en welke je aan hen laat. Zo kan je jouw portefeuille wat sparen.
Wat zijn dan die specifieke eisen waaraan een kampeerwagen moet voldoen?
- Tussenschot: dit hoeft niet meer bij een kampeerwagen, dus dat sluit al meteen veel discussies uit!
- Tafel en zitplaatsen: Vast of eenvoudig verwijderbaar, stevig vastgezet tijdens het rijden.
- Slaapgelegenheid: Bedden of omvormbare zitplaatsen.
- Kookvoorzieningen: Minimaal één vast kookpunt. Dit mag gasgestuurd zijn, mits veilig aangesloten.
- Opbergruimte: Kastjes en opbergvakken die niet verschuiven tijdens abrupte bewegingen.
- Toegang tot bestuurdersruimte: Minimaal 250 x 300 mm opening tussen cabine en woongedeelte.
Een diepere uitleg van de specifieke vereisten kan je nalezen op de site van de Vlaamse Overheid of in mijn e-book ‘Camperombouw’ (nog in opbouw)
poppy onlyvans 